Назир

НАЗИР

Кайсы бир ибадат түрү милдеттүү болбосо да, аны Алланын ыраазылыгы үчүн аткарууга сөз берүү – назир деп аталат. «Алла ыраазылыгы үчүн баланча күн орозо кармайм», «кедей-кембагалдарга баланча өлчөмдө садага берем» деп Аллага сөз берүү сыңары.

Назир Алла Таалага сөз берүү маанисин туюнткандыктан аны орундатуу – важип болуп саналат.

А. НАЗИРДИН ШАРТТАРЫ

Кайсы бир назирдин жарамдуу болушу үчүн төмөнкү шарттар талап кылынат:
Назир кылган адам акыл-эси соо, балагатка жеткен болушу керек.

Назир кылынган иш парз же важип ибадаттардын түрүнөн болушу зарыл. Напил (милдеттүү эмес, кошумча) намаз окууга, орозо кармоого, курмандык чалууга сөз берүү сыяктуу.

Назир кылынган ибадат даарат же тилават саждасы сыяктуу башка бир ибадаттын карамагына кирбеши керек. Себеби тилават саждасы Курандын белгилүү тилават аяттары окулган учурда гана важип болот. Ал эми даарат бул намаз үчүн даярдык ибадаты болуп саналат.

Назир кылынган иш назир кыла турган адам үчүн парз же важип болбошу кажет. Демек, «Бүгүн Алла ыраазылыгы үчүн бешим намазын окуйм» деп айтуу назирге кирбейт. Анткени бешим намазын окуу мусулман баласы үчүн ансыз да парз.
Назир кылынган иш күнөө иштерден болбошу керек. Назир садага иретинде болсо, бирөөнүн мүлкү болбошу кажет.

Б. НАЗИРГЕ БАЙЛАНЫШКАН МАСЕЛЕЛЕР

Шарт менен айтылган назирлер эгер шарт жүзөгө ашса, орундалышы кажет.
Назирге назир кылган адам өзү бир нерсени жасабоону шарт кошсо, ал касам болот. Маселен, «мындан кийин чылым чексем, бир ай орозо кармайм» деп айтуу сыяктуу. Бул учурда эгер чылым чексе, же бир ай орозо кармайт, же касам каффаратын орундатышы керек.

Назир кылуу учурунда жердин, убакыттын белгилениши жыйынтыкты өзгөртпөйт. Тагырак айтканда, назирди сөзсүз түрдө ошол белгиленген жерде, же белгиленген учурда аткаруу керек деген шарт жок. «Дүйшөмбү күнү орозо кармайм» же «Каабада баланча ирекет намаз окуйм» деп назир кылган адам дүйшөмбү күнүнөн башка күнү орозо кармаса, же баланча ирекет намазын Каабадан башка жерде окуса, назири орундалган болуп саналат.

Назир кылынган орозону кармоо учурунда ооз ачылса, анын казасын кармоо кажет.
Назир кылынган курмандыктын этинен өз ээси, балдары, ата-энеси, жубайы пайдаланууга болбойт. Назир курмандыгын кедей-кембагалдарга таркатуу керек.

Добавить комментарий