ОРОЗОНУН ТҮРЛӨРҮ

ОРОЗОНУН ТҮРЛӨРҮ
А. ПАРЗ ОРОЗО

Ислам дининде парз орозо Рамазан айындагы отуз күндүк орозо эсептелет. Отуз күндүк орозо Куран, сүннөт жана ижма далилдери менен тастыкталган. Рамазан айында кандайдыр бир себептер орозо кармабай калган мусулман адам үчүн аны башка учурда кайра каза кылып кармашы парз. Асыресе, Рамазан айында орозосун атайын бузган адам үчүн анын каффаратын орундатуу да парз өкүмүндөгү иш болуп саналат. Рамазан айындагы отуз күндүк орозо өзгөчө болгондуктан «муаййан парз» болуп саналат.

Рамазан орозосунан тышкары айрым бир себептерден улам мусулман баласы үчүн белгилүү учурларда орозо кармашы парз болот. Маселен:

Жаңылыштык менен адам өлтүрүүдөн улам,

Касам (ант) бузуунун каффараты катары

Ажылыкта ихрам учурунда убагынан мурун сакал-мурутун, чачын алгандардын жаза иретинде орозо кармоолору парз болот.

Б. ВАЖИП ОРОЗО

Назир орозосун кармоо важип болуп эсептелет. Назир – бул шарият жагынан мусулман баласына милдеттүү эмес кайсыдыр бир ибадатты (маселен, орозону) аткарууга сөз берип өзүнө милдет кылып алуу. Назир кылуу учурунда орозо күндөрү белгиленген болсо, (мисалы баланча айдын баланча күнү орозо кармайм деп), анда бул муаййан важип болуп, дал ошол күндөрү орозо кармоону талап кылат.

Напил орозо кармоо учурунда ооз ачылып калса, аны кийин кайра каза кылуу Имам Азам агымы боюнча, важип болот.

В. НАПИЛ ОРОЗО

Парз жана важип орозодон тышкары Алланын ыраазылыгы үчүн кармалган орозо напил орозо деп аталат. Азирети Пайгамбарыбыз көп учурда орозо кармап, үммөтүн да орозо кармоого үндөгөн.

Напил орозолордун эң кайырлуусу күн алыс кармалган орозо болуп саналат. Тагыраак айтканда, бир күн кармап, бир күн кармабоо таризинде дайыма тутулган орозо. Бул Дауд пайгамбардын орозосу болуп эсептелет.

Азирети Пайгамбарыбыз мусулмандарга ар бир айдын 13, 14 жана 15-күндөрү орозо кармоону сунуштаган. Ошондой эле Пайгамбарыбыз дүйшөмбү жана бейшемби күндөрү орозо кармоого өзгөчө маани бергендиги айтылат.

Асыресе, Шаввал айында алты күн, ажылыкка барбагандар үчүн Зулхижжа айынын 9-күнү, Ашура күнүнөн бир күн мурун жана кийин орозо кармоо жана Ражап, Шаабан айларында Рамазан айына даярдык көрүү үчүн орозо кармоо мустахап болуп саналат.

Добавить комментарий